İnme (Felç) Riskine Karşı Ameliyatsız Koruma Yöntemi
Sol Atriyal Apendiks Nedir?
Sol atriyal apendiks (LAA), kalbin sol kulakçığında yer alan küçük bir kese (cep) şeklindeki yapıdır.
Normal koşullarda kanın bir kısmı bu boşlukta dolaşır ve kalp kasıldığında tekrar kalp içine döner.
Ancak bazı kalp hastalıklarında, özellikle atriyal fibrilasyon (AF) adı verilen ritim bozukluğunda, bu bölgede kan akımı yavaşlar ve pıhtı (trombus) oluşma riski artar.
Oluşan pıhtı, kan yoluyla beyin damarlarına ulaşarak felce (inme) yol açabilir.
💭 Araştırmalar, atriyal fibrilasyona bağlı inmelerin yaklaşık %90’ında pıhtının kaynağının LAAolduğunu göstermektedir.
Atriyal Fibrilasyon ve İnme Riski
Atriyal fibrilasyon, kalbin üst odacıklarının düzensiz çalıştığı yaygın bir ritim bozukluğudur.
Bu durum, kalpte “titreşim” tarzı bir hareket oluşturur ve özellikle sol atriyal apendiks içinde kanın göllenmesine neden olur.
Bu da pıhtı oluşum riskini artırır. Eğer bu pıhtı yerinden koparsa,
➡️ beyin damarına giderek felç,
➡️ böbrek, bacak veya diğer organ damarlarını tıkayarak ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
Pıhtı önleme (antikoagülan) tedavisi bu riski azaltır, ancak bazı hastalarda kanama riski veya ilaç intoleransı nedeniyle bu ilaçlar kullanılamaz.
İşte LAA kapatma işlemi, bu tür hastalar için geliştirilmiş etkili ve kalıcı bir alternatiftir.
Sol Atriyal Apendiks Kapatma Nedir?
Sol atriyal apendiks kapatma (LAA closure), LAA’nin kalp içinden özel bir cihaz ile kapatılması işlemidir. Bu sayede, o bölgede kanın göllenmesi önlenir ve pıhtı oluşumu riski kalıcı olarak ortadan kaldırılır. İşlem tamamen kateter yöntemiyle, yani ameliyatsız olarak yapılır. Göğüs açılmaz, kalp durdurulmaz.
İşlem Nasıl Yapılır?
- İşlem genellikle kasık toplardamarı yoluyla yapılır.
- Kateter yardımıyla kalbin sağ kulakçığına ulaşılır.
- Ardından, özel bir iğneyle kulakçıklar arası duvar (septum) geçilerek sol atriyuma ulaşılır.
- Ekokardiyografi (TEE) ve floroskopi eşliğinde, LAA’nin içine uygun boyutta bir şemsiye benzeri kapatma cihazı yerleştirilir.
- Cihaz açıldığında apendiksi tamamen tıkar ve kan geçişini engeller.
⏱️ İşlem süresi genellikle 30–45 dakika sürer.
🏥 Hastalar çoğu zaman ertesi gün taburcu edilir.
İşlem Sonrası Takip
- İşlem sonrası kısa süreli ve kanama yan etkisi daha az olan kan sulandırıcı tedavi (genellikle 6 hafta – 3 ay) uygulanır.
- Cihazın etrafı zamanla kalp dokusuyla kaplanır ve apendiks kalıcı olarak izole edilir.
- 45–90 gün sonra yapılan kontrol ekokardiyografisiyle (TEE), cihazın tamamen oturduğu ve pıhtı riskinin ortadan kalktığı doğrulanır.
🧠 Bu aşamadan sonra çoğu hastada kan sulandırıcı ilaçların kesilmesi mümkündür.
Kimlere LAA Kapatma Önerilir?
LAA kapatma, özellikle kan sulandırıcı ilaçları kullanamayan veya kullanması riskli olan atriyal fibrilasyon hastalarında önerilir.
Uygun hasta grupları şunlardır:
- Atriyal fibrilasyon tanısı olan hastalar
- Kanama riski yüksek (ör. mide-bağırsak, beyin kanaması öyküsü) hastalar
- Uzun süreli antikoagülan tedaviye toleranssız veya kontrendike hastalar
- Tekrarlayan düşme veya yaşlılık nedeniyle ilaç kullanımında güvenlik endişesi olan bireyler
- Cerrahi riskli ya da başka nedenlerle ameliyat olamayacak hastalar
Kullanılan Cihazlar
Günümüzde WATCHMAN™, Amulet™, LAmbre™ gibi FDA onaylı ve CE belgeli kapatma cihazları kullanılmaktadır. Cihaz seçimi, sol atriyal apendiksin şekli, genişliği ve uzunluğuna göre yapılır.
Olası Riskler
Her girişimsel işlemde olduğu gibi, LAA kapatmanın da nadir komplikasyonları olabilir:
- Cihazın yerinden kayması veya tam oturmaması
- Geçici kalp ritim bozukluğu
- Kasık bölgesinde kanama veya hematom
- Nadiren perikardiyal efüzyon (kalp zarında sıvı toplanması)
💬 Deneyimli merkezlerde komplikasyon oranı %1’in altındadır.
İşlem Sonrası Yaşam
- Hastalar genellikle 1 gün içinde taburcu edilir.
- İlk haftalarda ağır egzersizlerden kaçınılması önerilir.
- EKO kontrolleri ile cihaz pozisyonu ve fonksiyonel sonuçlar izlenir.
- Çoğu hasta, işlem sonrası ilaç kısıtlamalarından kurtularak yaşam kalitesinde belirgin artış yaşar.
Doç. Dr. Ali Nazmi Çalık’tan Not
“Atriyal fibrilasyon nedeniyle inme riski taşıyan ancak kan sulandırıcı ilaçları kullanamayan hastalarda, sol atriyal apendiks kapatma işlemi hayat kurtarıcı olabilir. Bu yöntemle felç riski kalıcı olarak azaltılır ve hastalar güvenle normal yaşamlarına devam ederler.”
